Mehmet Nuri
Alptekin

Kariyerine bankacılık sektöründe kredi, istihbarat ve mali tahlil alanlarında başlamış; profesyonel yaşamının 39 yılını ulusal ve uluslararası ölçekte faaliyet gösteren kurumsal bir yapıda, reel sektör kredi-risk yönetimi alanında sürdürmüştür. Bu dönemin 30 yılı aşkın bölümünde müdürlük ve direktörlük düzeyinde kredi-risk yönetimi liderliği yapmıştır.

Türkiye’nin yanı sıra Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türk Cumhuriyetlerini kapsayan pazarlarda müşteri ve bayi kredi-risk yönetimi deneyimi edinmiş; farklı ekonomik koşullar, ticari yapılar ve müşteri profilleri içerisinde kredi politikalarının, limit ve teminat sistemlerinin, risk izleme ve tahsilat süreçlerinin oluşturulmasına ve yönetilmesine liderlik etmiştir.

Bu liderlik yalnızca mevcut alacakların kontrolü ve tahsilatıyla sınırlı kalmamış; alınan kredi kararları ve yönetilen risklerle milyarlarca avroluk ticari faaliyetin kredili satışlarla sürdürülebilmesini destekleyen kredi-risk altyapısının oluşturulmasını ve yönetilmesini de kapsamıştır.

Bu ölçekte edinilen deneyim, kredi-risk yönetiminin temel meselesinin risk almamak değil, hangi riskin hangi koşullarda alınabileceğini doğru belirlemek olduğu anlayışını şekillendirmiştir.

Alptekin’in kredi-risk yönetimi yaklaşımının merkezinde denge ve inisiyatif bulunmaktadır. Aşırı korumacı kredi politikaları satışın önünü kapatabilir; kontrolsüz büyüme ise şirketin sermayesini, nakit akışını ve kârlılığını tehdit edebilir. Bu nedenle kredi-risk yönetiminin görevi yalnızca riski sınırlamak veya satışa “hayır” demek değildir.

Asıl görev; doğru müşteriye, doğru limitte, doğru vadede, uygun teminat yapısıyla ve şirketin taşıyabileceği ölçüde risk alarak sağlıklı satışın önünü açmaktır.

Bu yaklaşımda kredi-risk fonksiyonu satışın karşısında duran bir kontrol noktası değil, satışın güvenli biçimde ilerleyebileceği yolu oluşturan stratejik bir yönetim fonksiyonudur. Çünkü kredili satışta verilen her limit, aynı zamanda şirket sermayesinin bir bölümünün müşteriye tahsis edilmesidir.

Kariyeri boyunca yalnızca mevcut kredi-risk yapılarını yönetmekle kalmamış; kredi-risk yönetim fonksiyonlarının organizasyonel olarak yapılandırılması, departmanların kurulması ve geliştirilmesi, görev ve yetki mimarisinin oluşturulması ve bu yapıları yönetecek profesyonel ekiplerin yetiştirilmesinde kurucu liderlik üstlenmiştir.

Alptekin’in sistem kuruculuğu anlayışında organizasyon ile insan birbirinden ayrı değildir. Kredi-risk alanında uzmanlaşmış profesyonel ekiplerin oluşturulması, eğitimlerinin ve mesleki gelişimlerinin desteklenmesi, karar yetkinliklerinin geliştirilmesi ve artan sorumluluklarla yetkilendirilmelerinde uzun yıllar doğrudan liderlik yapmıştır.

Amaç yalnızca güçlü ekipler oluşturmak değil; doğru karar verebilen, gerektiğinde inisiyatif kullanabilen ve ortak bir risk yönetimi kültürünü farklı kademelerde sürdürebilen organizasyonlar geliştirmek olmuştur.

Müşteri ve bayi tanıma → mali analiz → kredi kararı → kredi limiti → teminat → erken uyarı → tahsilat → problemli alacak yönetimi zincirinin birbirinden kopuk faaliyetler olarak değil, tek bir ticari alacak yaşam döngüsünün birbirine bağlı parçaları olarak çalışacağı sistemlerin kurulmasına ve geliştirilmesine liderlik etmiştir.

Kredi politikaları, karar ve yetki mekanizmaları, limit sistemleri, risk izleme modelleri, erken uyarı yapıları ve tahsilat süreçlerinin yanında; değişen ticari ihtiyaçlara cevap verecek yeni ve alternatif teminat modellerinin geliştirilmesi ve uygulanmasına da öncülük etmiştir.

“Güçlü bir yönetim, yalnızca doğru kararlar vermekle değil; doğru kararların kişilerden bağımsız olarak üretilebildiği sistemi ve organizasyonu kurmakla mümkündür.”

Alptekin’in yönetim anlayışında uzun deneyim, geçmişte edinilmiş bilginin tekrar edilmesi anlamına gelmez. Ekonomik koşullar, teknolojiler, veri kaynakları, müşteri davranışları, finansman modelleri ve risk araçları değişirken; liderlerin, ekiplerin ve yönetim sistemlerinin de değişebilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Bu anlayış, yalnızca çalışan sistemler değil; öğrenebilen, kendisini sorgulayabilen ve değişen koşullara uyum sağlayarak gelişebilen organizasyonlar kurmayı sistem liderliğinin bir parçası olarak görmektedir.

“Müzik değiştiğinde dans da değişmelidir.”

Kurumuyla birlikte yürüttüğü çalışmalar kapsamında Kredi Kayıt Bürosu (KKB) ve Findeks risk bilgilerinin reel sektörün ticari kredi değerlendirme süreçlerine taşınması ve kullanımının geliştirilmesine yönelik çalışmalarda moderatörlük ve liderlik üstlenmiştir.

Bu çalışmalar, geleneksel mali tahlilin müşterinin güncel ödeme davranışı ve risk göstergeleriyle desteklenerek daha bütüncül bir kredi değerlendirme yaklaşımına dönüşmesine katkı sağlamıştır.

Banka ve Piyasa İstihbaratçıları Derneği’nde uzun yıllar özel sektörden sorumlu Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yapmıştır.

Ayrıca Özel Sektör Kredi İstihbaratçıları Birliği oluşumunda uzun yıllar Başkanlık görevi yürütmüş; reel sektörde kredi istihbaratı ve kredi-risk yönetimi kültürünün gelişmesine, mesleki bilgi ve deneyimin paylaşılmasına ve bu alanın kurumsallaşmasına yönelik çalışmalara liderlik etmiştir.

Alptekin; ekonomik krizler, sektörel daralmalar, COVID-19 pandemisi ve büyük depremler gibi müşteri ve bayilerin nakit akışlarının ciddi biçimde etkilendiği dönemlerde geniş ticari ekosistemlerin kredi-risk yönetimine liderlik etmiştir.

Bu dönemlerde yalnızca kredi daraltmak veya tahsilatı hızlandırmak yerine; müşterinin ticari devamlılığı, satışın sürdürülebilirliği, alacağın korunması ve şirketin risk taşıma kapasitesi arasındaki dengenin yönetilmesine odaklanmıştır.

“Risk yönetiminin gerçek başarısı yalnızca problemli alacağı yönetmek değil; problemin krize dönüşmesini önleyecek sistemi önceden kurabilmektir.”